Nhiều người dân và nhà đầu tư có thói quen mua đất nông nghiệp, đất trồng cây lâu năm rồi tự ý đổ đất, san gạt mặt bằng để chuẩn bị làm nhà hoặc phân lô bán nền. Tuy nhiên, theo quy định của Luật Đất đai 2024 và Nghị định số 123/2024/NĐ-CP, hành vi tự ý san lấp làm thay đổi độ cao địa hình của đất nông nghiệp khi chưa được cấp phép bị xác định là hành vi “hủy hoại đất”, với mức xử phạt hành chính lên tới 100 triệu đồng kèm biện pháp cưỡng chế buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất.
Tóm tắt nhanh
- Khoản 27 Điều 3 Luật Đất đai 2024 định nghĩa hành vi hủy hoại đất bao gồm việc làm biến dạng địa hình, suy giảm chất lượng đất do tự ý san lấp, đổ chất thải hoặc vật liệu đất đá.
- Nghị định 123/2024/NĐ-CP quy định khung phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với cá nhân tự ý san lấp đất nông nghiệp trái phép (tùy theo diện tích vi phạm).
- Đối với tổ chức vi phạm, mức phạt tiền tăng gấp 2 lần, tối đa lên tới 200.000.000 đồng.
- Biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc: Người vi phạm buộc phải bốc xúc đất đá san lấp, khôi phục lại hiện trạng ban đầu của thửa đất nông nghiệp và nộp lại số lợi bất hợp pháp (nếu có).
Căn cứ pháp lý xác định hành vi vi phạm
Theo phân tích của các chuyên gia pháp lý trên Báo Lao Động, tại khoản 27 Điều 3 Luật Đất đai 2024, hành vi “hủy hoại đất” là hành vi làm biến dạng địa hình hoặc làm suy giảm chất lượng đất hoặc làm ô nhiễm đất mà làm mất hoặc giảm khả năng sử dụng đất theo mục đích đã được xác định. Việc tự ý đổ đất thịt, đất đồi hoặc phế thải xây dựng lên đất trồng lúa, đất trồng cây hàng năm nhằm mục đích tạo mặt bằng làm nhà ở làm suy giảm nghiêm trọng độ phì nhiêu, phá vỡ tầng đất canh tác tự nhiên và hệ thống tưới tiêu xung quanh.
Bên cạnh đó, việc xây dựng nhà ở kiên cố trên đất nông nghiệp khi chưa thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở (đất thổ cư) còn cấu thành hành vi sử dụng đất sai mục đích, bị áp dụng chế tài xử phạt và cưỡng chế tháo dỡ công trình theo quy định của pháp luật về xây dựng và đất đai.
Theo Báo Lao Động / Căn cứ Luật Đất đai 2024 & Nghị định 123/2024/NĐ-CP.
Khung xử phạt hành chính đối với hành vi làm biến dạng địa hình đất
| Diện tích vi phạm | Mức phạt tiền (Cá nhân) | Biện pháp khắc phục hậu quả |
|---|---|---|
| Dưới 0,05 ha | 10.000.000 – 20.000.000 đồng | Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm. |
| Từ 0,05 ha đến dưới 0,1 ha | 20.000.000 – 30.000.000 đồng | Buộc xúc dọn vật liệu san lấp, hoàn trả cốt nền ban đầu. |
| Từ 0,1 ha đến dưới 0,5 ha | 30.000.000 – 50.000.000 đồng | Cưỡng chế thực hiện nếu không tự giác chấp hành; chịu toàn bộ chi phí cưỡng chế. |
| Từ 0,5 ha trở lên | 50.000.000 – 100.000.000 đồng | Trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng có thể xem xét chuyển cơ quan điều tra. |
Góc nhìn Đất Nền Miền Bắc
Thực tế tại nhiều địa phương ven Hà Nội, Thái Nguyên hay Bắc Ninh, không ít người dân mua đất vườn, đất trồng cây lâu năm có giá rẻ chỉ vài trăm nghìn đến hơn một triệu đồng mỗi mét vuông với kỳ vọng “san lấp trước, hợp thức hóa sau”. Đây là tư duy đầu tư tiềm ẩn rủi ro pháp lý cực lớn trong bối cảnh các địa phương đang ứng dụng dữ liệu bản đồ số và ảnh vệ tinh để giám sát biến động đất đai hằng tuần.
Quy trình an toàn và hợp pháp bắt buộc: Chủ sử dụng đất phải kiểm tra thửa đất có nằm trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện được phép chuyển mục đích sang đất ở hay không; nộp hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất tại cơ quan tài nguyên môi trường địa phương, hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ tài chính (tiền sử dụng đất theo bảng giá đất mới) và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở trước khi tiến hành cải tạo mặt bằng và xin cấp giấy phép xây dựng.
Ban Biên Tập Đất Nền Miền Bắc · Chuyên viên phân tích & tư vấn bất động sản
Cập nhật lần cuối: 13/09/2026
Bản quyền nội dung thuộc về Đất Nền Miền Bắc. Mọi thông tin tổng hợp từ nguồn báo chí chính thống phục vụ mục đích thông tin, không phải lời khuyên đầu tư tài chính.
