Hà Nội đề xuất người bị thu hồi đất được mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm

Hà Nội đề xuất cơ chế ưu tiên mua nhà ở xã hội cho người bị thu hồi đất

Theo Báo Xây dựng, UBND TP Hà Nội đang dự thảo và lấy ý kiến nhân dân về bản quy định mới. Văn bản hướng dẫn chi tiết trình tự và tiêu chí xét duyệt hồ sơ. Đối tượng hướng đến là chủ sở hữu nhà và người sử dụng đất trong diện giải tỏa. Dự thảo áp dụng cho các dự án thuộc diện Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Thủ đô. Người dân thuộc diện này hưởng quyền mua hoặc thuê mua căn hộ mà không phải bốc thăm.

Theo Báo Xây dựng, điểm cải cách lớn nhất nằm ở việc xóa bỏ rào cản xét duyệt. Trường hợp đủ điều kiện không phải đáp ứng quy định về nhà ở, đối tượng và thu nhập theo Luật Nhà ở. Đây là giải pháp gỡ khó rất lớn. Người nhường đất cho công trình hạ tầng công cộng sẽ sớm ổn định chỗ ở mới.

Phạm vi văn bản bao gồm chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất và cơ quan giải phóng mặt bằng. Dự thảo cũng nêu rõ trường hợp loại trừ. Chính sách không áp dụng khi cơ quan chức năng chỉ thu hồi đất nông nghiệp, không thu hồi nhà ở và người dân không phải di chuyển chỗ ở.

Bối cảnh áp lực giải phóng mặt bằng và nhu cầu tái định cư tại chỗ

Nhiều dự án giao thông trọng điểm tại Hà Nội chậm tiến độ do thiếu quỹ nhà tái định cư. Hộ dân nhận tiền đền bù diện tích nhỏ khó tự mua nhà thương mại. Giá căn hộ trên thị trường hiện nay neo ở mức rất cao. Trong khi đó, hồ sơ mua nhà ở xã hội thông thường cạnh tranh gay gắt và tỷ lệ trúng bốc thăm rất thấp.

Quy định mới của thành phố tạo lối thoát thiết thực cho công tác giải tỏa. Chính sách này giúp giải quyết việc an cư cho người dân. Đồng thời, chính quyền quận huyện có thêm công cụ đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng cho nhà thầu.

Hai nhóm đối tượng và bốn tiêu chí khắt khe để được mua nhà không qua bốc thăm

Theo Báo Xây dựng, dự thảo phân định rõ 2 nhóm người diện giải tỏa đủ điều kiện xem xét. Nhóm một gồm người đủ tiêu chuẩn bố trí tái định cư theo phương án cơ quan chức năng phê duyệt. Nhóm hai là trường hợp không đủ điều kiện nhận suất tái định cư nhưng thực sự khó khăn chỗ ở.

Để bảo đảm tính minh bạch, người làm đơn cần đáp ứng đồng thời 4 tiêu chí rõ ràng:

Tiêu chí một: Hộ gia đình chưa từng nhận bồi thường bằng nhà ở hoặc đất ở đối với phần diện tích thu hồi.

Tiêu chí hai: Người làm đơn có tên trong quyết định thu hồi đất và phương án bồi thường đã phê duyệt.

Tiêu chí ba: Công dân nộp đơn bày tỏ rõ nguyện vọng mua hoặc thuê mua căn hộ nhà ở xã hội.

Tiêu chí bốn: Đương sự chưa từng mua hoặc thuê mua bất kỳ căn nhà ở xã hội nào trên địa bàn Hà Nội.

Quy trình xét duyệt nhanh chóng và trách nhiệm kiểm tra chống trục lợi

Theo Báo Xây dựng, quy trình xử lý hồ sơ khép kín với các mốc thời gian chặt chẽ:

UBND cấp xã nơi có dự án thu hồi đất giữ vai trò chủ trì. Lực lượng công an cấp xã phối hợp rà soát nhu cầu thực tế. Hai cơ quan này xác minh từng trường hợp và lập danh sách chuyển lên Sở Xây dựng.

Trong thời hạn 7 ngày kể từ khi nhận văn bản, Sở Xây dựng rà soát và loại trừ hồ sơ không đạt. Cơ quan này giới thiệu dự án có quỹ căn phù hợp cho người dân. Ưu tiên hàng đầu là các tòa nhà gần nơi đất giải tỏa. Nếu chưa có sẵn căn hộ, Sở Xây dựng gửi thông báo văn bản và ghi tên công dân vào danh sách chờ.

Văn bản giới thiệu của Sở Xây dựng có giá trị giữ căn hộ trong 30 ngày. Trong thời hạn 7 ngày sau khi nhận văn bản, UBND cấp xã phê duyệt danh sách chính thức. Cấp xã phối hợp cùng chủ đầu tư chốt vị trí tầng và diện tích căn hộ. Nếu quá 30 ngày mà cấp xã chưa duyệt xong, chủ đầu tư có quyền bán quỹ căn ra thị trường.

Trong thời hạn 5 ngày kể từ khi chốt biên bản vị trí, chủ đầu tư thông báo văn bản cho người dân. Khi công trình đủ điều kiện mở bán, hai bên ký kết hợp đồng mua bán mà không cần bốc thăm.

Cấp xã công khai minh bạch danh sách người mua tại trụ sở. Lực lượng công an địa phương theo dõi chặt chẽ khâu sử dụng nhà. Cơ quan chức năng xử lý nghiêm trường hợp chuyển nhượng trái phép hoặc cho thuê lại sai quy định.

Ai chịu tác động trực tiếp từ chính sách mới của Hà Nội?

Theo Báo Xây dựng, chính sách mới khi áp dụng thực tế sẽ tác động trực tiếp đến ba nhóm chính:

• Người dân diện giải phóng mặt bằng: Nhận quyền mua căn hộ trực tiếp, không lo rủi ro bốc thăm và không chịu áp lực chứng minh thu nhập thấp.
• Chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội: Tiêu thụ quỹ căn nhanh chóng, tiết kiệm chi phí bán hàng và có nguồn khách hàng ổn định từ các dự án hạ tầng.
• Chính quyền quận huyện: Có công cụ bố trí chỗ ở thuyết phục, gia tăng tỷ lệ đồng thuận của nhân dân khi giải phóng mặt bằng.

Góc nhìn Đất Nền Miền Bắc: Hướng đi nhân văn giải quyết bài toán tái định cư đô thị

Đất Nền Miền Bắc nhận thấy dự thảo của Hà Nội tháo gỡ đúng nút thắt an cư của đô thị. Xưa nay, người nhường đất làm đường lo lắng nhất việc mất nhà mà không biết đi đâu. Quy định trao quyền mua nhà ở xã hội trực tiếp thể hiện sự ghi nhận công bằng với người dân.

Việc khống chế thời hạn xử lý 7 ngày tại Sở Xây dựng và 7 ngày ở cấp xã giúp giảm phiền hà. Tuy vậy, thành công thực tế đòi hỏi thành phố bố trí đủ quỹ căn hộ tại các vị trí tiện đi lại. Người dân cần nơi ở gắn liền việc làm để sớm ổn định cuộc sống.

Độc giả quan tâm có thể theo dõi thêm các phân tích quy hoạch mới tại Danh mục tin tức Đất Nền Miền Bắc.