Cây đa cổ thụ rợp bóng mát nơi gắn liền với huyền tích dải yếm lụa của Mẹ Âu Cơ khi bay về trời. (Hình ảnh chỉ mang tính chất minh họa.)

Trong quần thể Di tích Lịch sử Quốc gia Đền Mẫu Âu Cơ tại xã Hiền Lương, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ, cây đa cổ thụ hàng trăm năm tuổi xòe tán rợp mát góc sân đền là một chứng nhân lịch sử linh thiêng gắn chặt với truyền thuyết dân gian. Sau khi hoàn thành tuần hương tại nội điện, nghi thức lễ tạ cây đa cổ thụ đền mẫu âu cơ là một phần không thể tách rời trong hành trình bày tỏ lòng tri ân trời đất và tiền nhân chở che non nước.

1. Huyền Tích Dải Yếm Lụa Và Vị Trí Tâm Linh Của Cây Đa Cổ Thụ

Dưới bóng mát của ngọn đa Hiền Lương, người dân địa phương từ đời này qua đời khác vẫn truyền tai nhau câu chuyện xúc động về ngày Tiên thăng:

Sau khi khai hoang mở đất, dạy dân trồng trọt, nuôi tằm dệt vải, Quốc Mẫu Âu Cơ thấy muôn dân đã an cư lạc nghiệp liền trút bỏ xiêm y trần thế để trở về cõi tiên. Dải yếm đào của Mẹ lưu luyến vắt lại trên cành đa cổ thụ như dấu tích của tình mẫu tử bao la vĩnh viễn gắn bó với mảnh đất này. Dưới gốc đa, bát hương thờ thần mộc và tưởng nhớ Người Mẹ hiền từ lâu đã trở thành chốn dừng chân chiêm nghiệm bình an của hàng vạn đồng bào khắp mọi miền đất nước.

Dải yếm lụa vắt ngang ngọn đa – biểu tượng của sự chở che và tình mẫu tử muôn thuở. (Hình ảnh chỉ mang tính chất minh họa.)

2. Cách Sắm Mâm Lễ Thanh Tịnh Dâng Dưới Gốc Đa

Mâm lễ tạ cây đa cổ thụ trong quy trình sắm lễ Đền Mẫu Âu Cơ luôn hướng về sự hòa hợp với thiên nhiên cỏ cây:

3. Những Quy Tắc Ứng Xử Văn Minh Dưới Bóng Cây Di Sản

Cây đa cổ thụ Đền Mẫu Âu Cơ không chỉ là biểu tượng tâm linh mà còn là cây di sản sinh thái quý giá cần được bảo vệ nghiêm ngặt theo hướng dẫn của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ:

• Cắm hương đúng nơi quy định: Ban quản lý đã bố trí lư hương bằng đá kiên cố đặt phía trước gốc đa. Du khách chỉ cắm hương vào lư hương, tuyệt đối không cắm nhang đang cháy trực tiếp vào thân cây, rễ cây hay kẽ nứt của vỏ đa nhằm phòng tránh nguy cơ cháy âm ỉ phá hoại cây cổ thụ.
• Không bẻ cành hái lộc: Tục “hái lộc” xưa thường bị hiểu lầm thành việc bẻ búp non, cành cây. Du khách hành hương văn minh tuyệt đối không ngắt lá, bẻ cành hay trèo leo lên các nhánh rễ phụ của cây đa.
• Không khắc chữ hay gài tiền lên vỏ cây: Hành vi dùng dao nhọn khắc tên, viết chữ kỷ niệm hoặc nhét tiền lẻ vào thân cây là vi phạm quy chế bảo vệ di tích và làm tổn hại đến sự sinh trưởng tự nhiên của thần mộc.

4. Câu Hỏi Thường Gặp Khi Dâng Lễ Gốc Đa Cổ Thụ (FAQ)

Nên dâng lễ gốc đa cổ thụ trước hay sau khi lễ Chính điện?

Theo thứ tự nghi thức chuẩn tại Đền Mẫu Âu Cơ, quý khách hoàn tất lễ trình tại ban Tiền Tế, tiến lễ trọng tại Chính điện và hai ban Tả Mạc, Hữu Mạc. Sau đó khi ra ngoài sân, quý khách dừng bước thắp hương lễ tạ dưới gốc đa cổ thụ và vãn cảnh Giếng Loan, Giếng Phượng.

Có cần đọc sớ riêng khi đứng lễ tại gốc đa không?

Không cần. Dưới bóng đa cổ thụ, người đi lễ chỉ cần đứng nghiêm trang, tĩnh tâm nhẩm lời tạ ơn trời đất chở che, nguyện cầu sức khỏe dồi dào, thân tâm an lạc và cây cối tốt tươi bảo vệ xóm làng.

Trẻ nhỏ đi cùng đoàn có được ngồi nghỉ mát dưới gốc đa không?

Hoàn toàn được. Dưới tán đa râm mát, mọi du khách đều có thể ngồi nghỉ ngơi tĩnh tâm, hít thở không khí trong lành của vùng quê Hiền Lương bên dòng sông Hồng, miễn là giữ gìn vệ sinh chung và trật tự tôn nghiêm của khuôn viên đền.

Lời Kết

Nghi thức dâng lễ và thắp nén tâm hương dưới gốc đa cổ thụ Đền Mẫu Âu Cơ là sự hòa quyện tuyệt vời giữa lòng biết ơn cội nguồn dân tộc và tình yêu thiên nhiên đất trời. Giữ gìn từng nhành cây, ngọn cỏ nơi chốn thiêng chính là hành động thiết thực nhất để di sản Mẹ Âu Cơ trường tồn cùng non sông gấm vóc muôn đời.