UBND thành phố Hà Nội trình HĐND cơ chế đặc thù mua nhà ở xã hội không bốc thăm

Theo Báo Xây dựng, sáng 28/10/2026, HĐND TP Hà Nội khóa XVII khai mạc kỳ họp thứ bảy. Tại kỳ họp chuyên đề này, UBND TP Hà Nội trình đề xuất cơ chế đặc thù. Thành phố cho phép các hộ khó khăn chỗ ở tại khu phố cổ mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm.

Trình bày tờ trình, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn nêu rõ thực trạng. Khu vực phố cổ thuộc phường Hoàn Kiếm hiện còn 902 hộ với 3.621 nhân khẩu. Nhóm cư dân này sống trong các căn nhà đông hộ. Diện tích nhà ở bình quân thực tế đạt dưới 5m² sàn/người. Điều kiện sinh hoạt của bà con chưa đáp ứng mức tối thiểu. Nơi ở tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn kết cấu và cháy nổ.

Theo quy định nhà ở hiện hành, cư dân phố cổ vẫn phải bốc thăm như mọi đối tượng khác. Tỷ lệ chọi hồ sơ cao khiến thời điểm có chỗ ở mới rất bấp bênh. Do vậy, việc bỏ khâu bốc thăm giúp người dân tiếp cận nhà ở nhanh chóng.

Bối cảnh tồn tại từ năm 2013 và thẩm quyền quyết định theo Luật Thủ đô năm 2026

Theo báo cáo của UBND TP Hà Nội, thành phố đặt chủ trương giãn dân phố cổ từ năm 2013. Tuy nhiên, chính sách chưa mang lại kết quả lớn do thiếu quỹ nhà ở xã hội phù hợp. Đa số dự án nằm xa khu trung tâm hoặc gặp vướng mắc giải phóng mặt bằng.

Thành phố xác định việc lo chỗ ở cho 902 hộ dân phố cổ là nhiệm vụ cấp bách. UBND thành phố căn cứ kết luận của Ban Thường vụ Thành ủy để lập phương án. Đồng thời, Hà Nội áp dụng thẩm quyền theo Luật Thủ đô năm 2026. HĐND thành phố xem xét ban hành nghị quyết nhằm kịp thời mở bán quỹ căn trong năm 2026 và đầu năm 2027.

Quy mô phân bổ 552 căn hộ tại 9 dự án nhà ở xã hội trong năm 2026

Theo Báo Xây dựng, tờ trình nêu rõ tiêu chuẩn xét duyệt. Người thụ hưởng phải có đăng ký thường trú và thực tế sinh sống tại phường Hoàn Kiếm trước ngày nghị quyết thông qua. Diện tích nhà ở bình quân thực tế dưới 5m² sàn/người. Hộ dân tự nguyện đăng ký và cần UBND phường xác nhận.

Thành phố dự kiến dành tỷ lệ không quá 20% số căn hộ tại mỗi dự án theo đề xuất của Sở Xây dựng cho nhóm dân cư này. Hà Nội dự kiến bố trí 552 căn hộ tại 9 dự án trong năm 2026. Sang năm 2027, thành phố tiếp tục cân đối quỹ căn bàn giao mới cho số hộ còn lại.

Chính sách này không làm phát sinh chi ngân sách trực tiếp. Người mua tự chi trả tiền mua nhà theo khung giá cơ quan nhà nước phê duyệt. Sau khi HĐND thông qua, thành phố sẽ công bố danh mục 9 dự án để nhân dân nộp hồ sơ.

Báo cáo thẩm tra của Ban Đô thị HĐND và các yêu cầu giám sát minh bạch

Theo Báo Xây dựng, tại kỳ họp, Trưởng Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội Trần Hợp Dũng trình bày báo cáo thẩm tra. Ban Đô thị thống nhất việc ưu tiên cho các hộ gia đình sống dưới 5m² sàn/người. Cơ quan thẩm tra đề nghị thành phố bảo đảm công bằng giữa các nhóm cư dân.

Ban Đô thị đề nghị UBND thành phố làm rõ kinh phí rà soát hiện trạng. Các đơn vị cần lập phương án quản lý diện tích nhà cổ sau khi dân chuyển đi. Quản lý chặt nhà cũ sẽ phục vụ bảo tồn di sản, tránh tình trạng tái lấn chiếm.

Ngoài ra, Ban Đô thị yêu cầu thành phố chủ động quỹ nhà dự phòng. Khi chủ đầu tư chậm tiến độ bàn giao, cơ quan quản lý phải có sẵn căn hộ thay thế. Điều này bảo đảm quyền an cư của 902 hộ dân liên tục.

Ai chịu tác động trực tiếp từ chính sách phân bổ nhà ở xã hội phố cổ

Theo Báo Xây dựng, chính sách này tác động tới ba nhóm đối tượng cụ thể:

• 902 hộ dân phố cổ khó khăn: Cư dân tiếp cận nhà ở xã hội trực tiếp, không phụ thuộc bốc thăm may rủi. Môi trường sống cải thiện rõ so với căn phòng dưới 5m² sàn trước đây.
• Chủ đầu tư 9 dự án nhà ở xã hội: Doanh nghiệp có nguồn khách mua ở thực ổn định. Dự án dành tối đa 20% quỹ căn theo đề xuất ưu tiên này.
• Người đăng ký mua nhà xã hội thông thường: Quỹ căn bốc thăm tại mỗi dự án giảm theo tỷ lệ 20% như đề xuất. Dù vậy, quy trình minh bạch giúp giảm tình trạng trục lợi chính sách.

Góc nhìn Đất Nền Miền Bắc: Đột phá thể chế và mục tiêu giãn dân thực chất

Đất Nền Miền Bắc nhận định cơ chế này thể hiện rõ tinh thần phân quyền của Luật Thủ đô năm 2026. Lâu nay, việc giãn dân phố cổ bế tắc vì thiếu quỹ nhà cụ thể. Khi cư dân sống dưới 5m² sàn vẫn phải bốc thăm may rủi, họ rất khó quyết định di dời.

Thành phố ấn định chỉ tiêu 20% quỹ căn với 552 căn hộ tại 9 dự án theo kế hoạch năm 2026. Quyết sách này tạo địa chỉ an cư rõ ràng cho nhân dân. Chính sách vừa giảm tải áp lực hạ tầng phố cổ, vừa thúc đẩy dòng người dịch chuyển ra các vùng vệ tinh như Đông Anh, Gia Lâm, Mê Linh hay Hoàng Mai.

Độc giả quan cư có thể theo dõi thêm các phân tích quy hoạch mới tại Danh mục tin tức Đất Nền Miền Bắc.