Pho tượng Quốc Mẫu Âu Cơ cổ bằng gỗ mít ngự ngai vàng trong cung cấm. Hình ảnh chỉ mang tính chất minh họa.

> Tóm tắt nhanh (Key Takeaways):
> – Địa điểm di tích: Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia Đền Mẫu Âu Cơ Theo tài liệu lưu trữ chính thức từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, , xã Hiền Lương, tỉnh Phú Thọ.
> – Thời gian mở cửa: Mở cửa đón khách từ 07:00 đến 18:00 hàng ngày (mở liên tục dịp lễ hội đầu năm).
> – Ý nghĩa tâm linh: Nơi thờ Quốc Mẫu Âu Cơ — người Mẹ huyền thoại khai sơn phá mộc, truyền dạy nghề trồng lúa dệt vải.
> – Nếp nghi đi lễ: Đền miễn phí vé vào cửa; dâng lễ bằng tâm thành kính, trang phục tôn nghiêm lịch sự.

Mỗi chuyến hành hương chiêm bái đền Quốc Mẫu luôn hướng tâm trí du khách về phía cung cấm linh thiêng, nơi đặt pho tượng cổ kính của Mẹ hiền dân tộc. Pho tuong quoc mau au co cao 0,95m tạc bằng gỗ mít từ thời Hậu Lê sơ chính là bảo vật tâm linh và điêu khắc nghệ thuật quý báu nhất của đền Mẫu Âu Cơ Phú Thọ tại xã Hiền Lương. Hãy cùng khám phá lịch sử chế tác lâu đời, nét đẹp mỹ thuật chạm khắc tinh xảo và ý nghĩa văn hóa của pho tượng cổ báu vật quốc gia này.

Trước khi đi sâu vào chi tiết bức tượng cổ, bạn có thể tìm đọc hướng dẫn đường đi tại bài viết đền Mẫu Âu Cơ ở đâu hoặc tìm hiểu về hệ thống thờ cúng qua bài viết đền Mẫu Âu Cơ thờ ai để có kiến thức nền tảng chu đáo nhất.

Lịch Sử Ra Đời Của Pho Tượng Quốc Mẫu Âu Cơ Cổ

Theo sắc chỉ lưu truyền tại đền Hiền Lương, pho tượng cổ Quốc Mẫu Âu Cơ được khởi tạc dưới thời Hậu Lê (năm 1465, dưới triều vua Lê Thánh Tông phong thần lập đền). Pho tượng được đặt trang trọng tại gian giữa Thượng điện (Cung cấm), xung quanh vây bọc bởi hệ thống cửa võng sơn son thếp vàng tinh xảo.

Trải qua hơn 500 năm lịch sử với nhiều biến cố binh lửa tàn phá vùng đất trung du Bắc Bộ, đặc biệt là các cuộc chiến tranh chống ngoại xâm, đền chính nhiều lần bị hư hại nhưng nhân dân xã Hiền Lương đã bất chấp nguy hiểm để cất giấu và bảo vệ pho tượng an toàn tuyệt đối. Cho đến nay, bức tượng gỗ mít cổ kính này vẫn giữ được nguyên vẹn hồn cốt mỹ thuật thời Lê sơ độc đáo.

Mỹ Thuật Chạm Khắc Tượng Gỗ Mít Thời Lê Tinh Xảo

Pho tượng Quốc Mẫu Âu Cơ là một kiệt tác tiêu biểu của nghệ thuật tạc tượng thờ phong kiến Việt Nam thế kỷ XV, sở hữu nhiều nét điêu khắc độc đáo:

Chất liệu và kích thước: Tượng được chạm khắc nguyên khối từ thân cây gỗ mít cổ thụ khô bền bỉ, cao đúng 0,95 mét (nếu tính cả ngai thờ là 1,82 mét). Gỗ mít là chất liệu vàng trong làng tạc tượng nhờ ưu điểm thớ mềm dễ đục chạm và không bị nứt vỡ, cong vênh theo thời gian.
Tư thế ngự ngai: Tượng tạc Mẹ Âu Cơ ngự trên ngai vàng sơn thếp trang trọng, đầu đội mũ bình thiên dát hoa văn cánh sen và hình chim lạc bay lượn tượng trưng cho quyền uy tối cao. Nét mặt tượng tròn trịa đầy đặn phúc hậu, mắt nhìn xuống từ bi bao dung, hai tai dài chảy rộng mang quý tướng Phật giáo.
Tay dâng yếm lụa: Tay phải của tượng đặt nhẹ trên gối nâng dải yếm lụa mềm mại rủ nhẹ bên hông ngai vàng. Tư thế này gợi nhớ sự tích dải yếm tiên vắt trên cành đa cổ thụ Hiền Lương trước khi Mẹ bay về trời dâng hiến trọn đời cho bình yên của trăm con.

Hiện thân của tình mẹ: Pho tượng hiền từ, dung dị là bến đỗ bình yên cho đàn con cháu tìm về mỗi khi cuộc sống gặp giông bão. Dâng hương trước tượng Mẫu giúp tinh thần du khách tĩnh tại, thanh sạch.
Nhắc nhớ lịch sử khai quốc: Chi tiết hoa văn chim lạc và dải yếm trên tượng liên kết trực tiếp với thời kỳ dựng nước Văn Lang anh hùng.
Bảo vật quốc gia linh thiêng: Pho tượng là minh chứng hùng hồn nhất khẳng định bề dày lịch sử và nét độc đáo riêng biệt của tín ngưỡng thờ Tổ mẫu tại vùng đất Hiền Lương Phú Thọ.

Để biết thêm về lịch sử các đợt trùng tu sắc phong và chiếu chỉ của vua Hùng phong thần cho tượng Mẫu, bạn có thể tham khảo thêm bài viết lịch sử đền Mẫu Âu Cơ.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) Về Tượng Mẫu Âu Cơ

Tượng đền Mẫu Âu Cơ có phải là Bảo vật Quốc gia không?

Hiện nay, pho tượng cổ Quốc Mẫu Âu Cơ bằng gỗ mít tại đền Hiền Lương đang được các cơ quan chức năng của tỉnh Phú Thọ phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lập hồ sơ đề nghị công nhận là Bảo vật Quốc gia nhờ giá trị nghệ thuật điêu khắc gỗ độc bản vô giá từ thế kỷ XV còn lưu giữ lại.

Tại sao tượng lại được tạc bằng gỗ mít mà không phải gỗ quý khác?

Theo nếp nghi tạc tượng thờ tâm linh truyền thống Việt Nam cổ xưa, gỗ mít là loại gỗ linh thiêng có thớ dẻo, bền bỉ, không bị mối mọt xâm hại và có mùi thơm nhẹ. Đặc biệt, cây mít gắn liền với đời sống làng quê Việt trù phú, biểu thị sự no ấm no đủ của dân chúng.

Du khách có được vào cung cấm chụp ảnh tượng Mẫu không?

Không. Cung cấm (Thượng điện) nơi đặt pho tượng cổ Quốc Mẫu Âu Cơ là khu vực thâm nghiêm và bảo vệ tuyệt đối. Du khách chỉ được phép đứng từ ngoài trung điện vái vọng dâng hương khấn nguyện trước án thờ Mẫu, không được tự ý bước vào cung cấm chụp ảnh hoặc quay phim pho tượng cổ.

Kết Luận

Pho tuong quoc mau au co cao 0,95m là bảo vật vô giá kết tinh tinh hoa điêu khắc cổ xưa và tấm lòng hiếu kính hướng về cội nguồn dân tộc. Chiêm bái diện mạo hiền từ phúc hậu của Mẹ chính là khoảnh khắc tâm linh lắng đọng sâu sắc nhất của mỗi du khách khi hành hương về đất Tổ Hiền Lương.

Xem thêm các bài viết liên quan:
– Lịch sử đền Mẫu Âu Cơ từ năm 1465 đến nay — Khảo cứu quá trình lập và trùng tu đền thờ Mẫu
– Khám phá Giếng Loan Giếng Phượng tại đền Mẫu Âu Cơ Phú Thọ — Đi sâu tìm hiểu phong thủy đất dựng đền thờ tượng Mẫu
– Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu Cơ — Di sản văn hóa phi vật thể — Ý nghĩa di sản tinh thần thời Lê sơ

Biên soạn: Trần Văn Hải (Nghiên cứu & tổng hợp tư liệu văn hóa di tích Phú Thọ)
Cập nhật: 02/08/2026

Bài viết mang tính tham khảo văn hóa – du lịch. Website do đơn vị dịch vụ độc lập vận hành, không thuộc Ban quản lý di tích Đền Mẫu Âu Cơ. Thông tin lễ hội, giờ mở cửa có thể thay đổi — quý khách nên xác nhận với Ban quản lý di tích trước chuyến đi.